Ad van Liempt: “Een demonstrant doodgeschoten in naoorlogs Nederland”

Bij de presentatie van het boek Ondanks hun dappere rol in het verzet…heeft Ad van Liempt gesproken over Utrecht in 1956 en het naoorlogse anticommunisme:

Laat ik maar beginnen met een bekentenis. Ja, ik heb op het Bonifacius Lyceum in Utrecht gezeten, zes jaar lang. Maar ik zeg er meteen tot mijn verdediging bij: ik had tot deze week nooit van muziekleraar Stoop gehoord, de man, die volgens dagblad De Waarheid, waarnaar het boek van Jos van Dijk verwijst, in november 1956 voorop ging in het molesteren van Utrechtse communisten en het vernielen van hun bezittingen. Ik mag mij in dit opzicht verheugen in de Gnade der späten Geburt, zoals bondskanselier Kohl dat ooit noemde: ik ben te jong om er iets mee te maken te hebben gehad. Het gekke is: die naam van muziekleraar Stoop zegt me ook helemaal niets. In mijn herinnering hadden wij niet eens een muziekleraar op het Boni.

img_8394

Het zat me niet lekker, dus ik ben gaan zoeken. In het archief van het Bonifacius Lyceum is niet veel meer te vinden over die Stoop dan dat hij er gewerkt heeft en weer is vertrokken. Maar een ex-conrector, die er als jongen ook op school heeft gezeten, Stijn Kuitenbrouwer bleek hem te hebben gekend. Stoop was muziekleraar op de mms, de middelbare meisjesschool, en stond bekend als een onconventioneel type, een beetje een wildebras. Hij was ook organist in de Utrechtse Pauluskerk – Kuitenbrouwer was een van zijn koorzangertjes. ‘Dat Guus Stoop bij die rellen vooraan heeft gestaan lijkt me meer dan waarschijnlijk,’ aldus mijn vroegere leraar Nederlands.

Continue Reading →

Jos van Dijk: “Het is geen neutraal boek”

Donderdag 6 oktober 2016 is het boek Ondanks hun dappere rol in het verzet…Het isolement van Nederlandse communisten in de Koude Oorlog ten doop gehouden in het Internationaal Instituut voor de Sociale Geschiedenis in Amsterdam.

img_8378

Uit de inleiding door Jos van Dijk

De titel van mijn boek verwijst zowel naar hoogtepunten als  dieptepunten uit de geschiedenis van het Nederlandse communisme die we dit jaar herdenken: de Februaristaking van 1941, nu 75 jaar geleden en de Hongaarse opstand van najaar 1956, nu 60 jaar geleden, die in Nederland een ongekende hetze teweeg bracht tegen de communistische partij en haar leden. Het grootste deel van mijn boek beslaat de periode tussen deze gebeurtenissen, de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw. Ik heb met dit boek de geschiedenis van de CPN niet willen herschrijven. Ik heb geprobeerd aan de hand van de bestaande literatuur en aanvullend archiefonderzoek  de waardering van het communisme in Nederland in deze periode te beschrijven, en de invloed die dit had op de communisten en hun partij. Het is een boek geworden over de interactie tussen communisme en anticommunisme.

Continue Reading →

Boekpresentatie 6 oktober

Op donderdag 6 oktober zal het boek Ondanks hun dappere rol in het verzet…Het isolement van Nederlandse communisten in de Koude Oorlog worden gepresenteerd in de Posthumuszaal van het Internationaal Instituut voor de Sociale Geschiedenis (IISG) Cruquiusweg 31 1019 AT Amsterdam. Aanvang 16.00 uur.

Begin november 2016 is het zestig jaar geleden dat de Hongaarse opstand door Russische troepen werd onderdrukt. De tanks van het Rode Leger in de straten van Boedapest riepen in Nederland een geweldige angst op voor een nieuwe oorlog. De woede over het ingrijpen van de Sovjets en de angst voor een nieuwe bezetting kwamen tot uiting in een enorme agressie tegen Nederlandse communisten. In Amsterdam werd Felix Meritis, het partijkantoor, tevens drukkerij van dagblad De Waarheid, bestormd door relschoppers met stenen en brandbommen. Ook de gebouwen van De Waarheid, de CPN en de vakbond EVC in andere plaatsen werden vernield. Communisten en hun gezinsleden werden belaagd en met de dood bedreigd. Het was het dieptepunt van een jarenlange anticommunistische campagne die in de Koude Oorlog is verscherpt door de internationale spanningen, maar die ook gevoerd werd met binnenlandse politieke motieven.

Het eerste exemplaar van het boek Ondanks hun dappere rol in het verzet… over de achtergronden en de nasleep van deze hetze tegen communisten in 1956 zal worden aangeboden aan Marianne de Vries, dochter van het toenmalige Utrechtse raadslid Aad de Vries, wiens familie in de dagen van Hongaarse Furie ernstig werd bedreigd. De ervaringen van Utrechtse communisten begin november 1956 komen in het boek uitvoerig aan de orde.

Ad van Liempt, in het verleden journalist bij de Utrechtse krant Het Centrum, oprichter van het televisieprogramma Andere Tijden en maker van de tv-serie Na de bevrijding, met het gelijknamige boek, zal daarna een eerste reactie geven op het boek.

De bijeenkomst zal worden afgesloten met een borrel.

Foto De Waarheid Mariaplaats Utrecht november 1956

November 1956. Oploop bij het Utrechtse kantoor van De Waarheid op de Mariaplaats [collectie Het Utrechts Archief]